Wanneer we het over loon hebben, bedoelen we meestal het geld dat je als werknemer elke maand op je rekening ziet verschijnen. Maar juridisch sluitend is deze definitie niet - dat voelt het kleinste kind. Nochtans is de wettelijke definitie van ‘loon’ van belang om te weten waarop belastingen moeten betaald worden of beslag kan worden gelegd. Payflip fileert hieronder het loonbegrip tot op het bot! 🔪
Loon: potato, potato?
Om met de deur in huis te vallen: er bestaat géén eenduidige definitie van ‘loon’ in de Belgische wetgeving. Verschillende wetten beschrijven ‘loon’ nét een tikkeltje anders. Denk maar aan de Wet op de Sociale Zekerheid, het Wetboek Inkomstenbelastingen en de Loonbeschermingswet.
Daarom wordt er meestal verwezen naar de algemene definitie van ‘loon’ die voortgevloeid is uit Cassatierechtspraak: loon is de tegenprestatie van arbeid die in uitvoering van een arbeidsovereenkomst wordt verricht. Geen tegenprestatie voor arbeid, geen arbeidsovereenkomst? Geen loon, maar een vrijgevigheid. In de praktijk gaat men er evenwel van uit dat alles wat een onderneming toekent aan een werknemer de tegenprestatie voor arbeid is, en dus loon is.
Drie keer ‘loon’, drie keer anders.
Om in de praktijk aan de slag te kunnen gaan met de vage definitie van ‘loon’ volgens Cassatierechtspraak, dient er daarom gekeken te worden naar de specifieke situatie waarin het loonbegrip dient te worden gebruikt.
Gaat het om een vraag over de beslaglegging op loon? Dan brengt de definitie van loon in de Loonbeschermingswet soelaas. Gaat het om een vraag naar de belasting van loon, dan brengt het Wetboek Inkomstenbelastingen of de Wet op de Sociale Zekerheid raad.
RSZ | Inkomstenbelasting | Loonbeschermingswet | |
Vast of variabel loon | ✅ | ✅ | ✅ |
Kosten eigen aan de werkgever | ❌ | ❌ | ✅ |
Eindejaarspremie | ✅ | ✅ | ✅ |
Privégebruik GSM, PC | ✅ | ✅ | ✅ |
Privégebruik bedrijfswagen | ❌ | ✅ | ✅ |
Andere voordelen alle aard | ✅ | ✅ | ✅ |
Fietsvergoeding | ❌ | ❌ | ✅ |
Privé mobiliteitskosten | ❌ | ✅ | ✅ |
Opzegvergoeding | ✅ | ✅ | ✅ |
Enkel vakantiegeld | ✅ | ✅ | ❌ |
Dubbel vakantiegeld | ❌ | ✅ | ❌ |
Maaltijd- of ecocheques | ❌ | ❌ | ✅ |
CAO90 | ❌ | ❌ | ❌ |
Hospitalisatieverzekering | ❌ | ❌ | ✅ |
Groepsverzekering | ❌ | ❌ | ✅ |
Warranten | ❌ | ✅ | ❌ |
Wanneer lijkt het nuttig bovenstaand OXO veld in het achterhoofd te houden? Always! Het is immers de start voor het ontcijferen van je loonbrief! Zo wordt er dus op het voordeel van alle aard van je bedrijfswagen géén sociale zekerheidsbijdragen berekend (want de RSZ ziet het niet als loon), maar wél bedrijfsvoorheffing (want de belastingdienst ziet het wél als loon).
Daarnaast wordt er in specifieke wetgeving dikwijls verwezen naar de definitie van loon in de Loonbeschermingswet. Zo mag je mobiliteitsbudget niet groter zijn dan 20% van je totale bruto jaarloon. Overschrijdt je toch de 20% regel? Dan zal het deel van de overschrijding aanzien worden als ‘klassiek loon’ volgens de definitie van de RSZ en de belastingdienst (en zo ook belast worden!).
Conclusie
Loon is dus meer dan het bedrag dat maandelijks op je rekening staat - het is een multi-faced concept dat in de Belgische wetgeving telkens nét een tikkeltje anders wordt bekeken. Of het nu gaat om sociale bijdragen, belastingen of bescherming tegen beslag: wat voor de ene instantie loon is, kan voor de andere nét anders geteld worden.
Het goede nieuws? Met een beetje inzicht kun je door de wirwar van definities navigeren en precies zien wat echt telt op je loonbrief.
💡 Tip van Payflip: onthoud het OXO‑principe en check je voordelen alle aard. Zo ontcijfer jij je loonbrief in the blink of an eye!